Gasballonnen

18/09/2016 Coupe Aéronautique Gordon Bennett 2016 met een Zwitserse winnaar

Gordon Bennett 2016
Gordon Bennett 2016

In de nacht van 18 op 19 september vertrokken 24 gladiatoren in de lucht voor de oudste luchtvaartwedstrijd ter wereld, de Coupe Aéronautique Gordon Bennett. Dit jaar voor de 60e keer sinds 1906. Plaats van handeling; Gladbeck (bij Oberhausen) in Duitsland.

Wilhelm Eimers, piloot van GER1, laat zien hoeveel materiaal aan boord mee gaat
Wilhelm Eimers, piloot van GER1, laat zien hoeveel materiaal aan boord mee gaat

De Gordon Bennett ballonrace is een ballonrace voor gasballonnen. De regels zijn simpel. Iedereen vertrekt met een gasballon van gelijke grootte (1.000m3) gevuld met waterstof. Het doel is om hemelsbreed zover mogelijk weg te komen van het startveld.

Alle ballons hebben een inhoud van 1.000m3 waterstofgas
Alle ballonnen hebben een inhoud van 1.000m3 waterstofgas

Als wedstijdgebied geldt het grootste deel van Europa. Een aantal landen zijn uitgezonderd, hier kom men geen overeenstemming met de autoriteiten verkrijgen om binnen te varen. Zie HIER voor een kaartje met het wedstijdgebied.

De organisatie van dit evenement was is handen van drie generaties van de familie Eimers
De organisatie van dit evenement was is handen van drie generaties van de familie Eimers

Aanvankelijk was het plan om in de nacht van vrijdag op zaterdag al te starten. Alleen een ongunstig weerbeeld zorgde er voor dat de start met 48 uur werd uitgesteld tot zondag 18 september.

Steeds meer ballonnen worden gevuld in de middag
Steeds meer ballonnen worden gevuld in de middag

In Gladbeck is een speciaal opstijgterrein ingericht voor gasballonnen. Uniek in de wereld. De Duitse ballonvaarder Wilhelm Eimers heeft hier een aanvoerleiding voor waterstof aangelegd, zodat de gasballonnen direct gevuld kunnen worden. Er hoeven dus geen vrachtwagen met cilinders met waterstof te komen.

Vaste toevoer voor waterstof op het veld
Vaste toevoer voor waterstof op het veld
Met brandslangen wordt het gas op het veld naar de ballonnen gebracht
Met brandslangen wordt het gas op het veld naar de ballonnen gebracht
Gasballon wordt gevuld met waterstof
Gasballon wordt gevuld met waterstof

Al rond 13:30 werd in de middag begonnen met het vullen van de ballonnen van de 24 deelnemers. Daarnaast werden nog eens 8 ballonnen klaargemaakt voor vertrek die buiten mededinging zouden starten. Een startveld van 32 gasballonnen. Uniek!

Logger wordt aangebracht (zwarte koffertje). Hiermee is real-time de postite van de ballon te zien.
Logger wordt aangebracht (zwarte koffertje). Hiermee is real-time de postite van de ballon te zien.

Het vullen van een gasballon is een tijdrovende bezigheid. Laat staan 32 stuks! Bij een heteluchtballon kan men doorgaans in 15-20 minuten klaar zijn voor vertrek. Bij een gasballon duurt dat langer, zeker als er nog een los net om de ballon heen zit.

Traditionele gasballon met een los net om de ballon heen
Traditionele gasballon met een los net om de ballon heen
Deze ballon heeft ook een mooi houten ventiel
Deze ballon heeft ook een mooi houten ventiel
Ventiel geplaatst in de top van deze ballon met een net
Ventiel geplaatst in de top van deze ballon met een net

Nieuwe gasballonnen zijn zogenaamde net-loze varianten. Deze laten zich sneller vullen. Al met al kost het zeker een uur voordat een gasballon uitgepakt, aangekoppeld en gevuld is.
Naar mate de avond vorderde kwamen er steeds meer ballonnen startklaar te staan op het veld.

De half gevulde gasballon komt omhoog
De half gevulde gasballon komt omhoog

Tegen 22:00u waren alle ballonnen gevuld met waterstof en klaar voor vertrek. De laatste pilot-briefing werd gehouden en iedereen stond in de startblokken. Het duurde echter nog tot kort voor middernacht voordat de eerste ballon het luchtruim kon kiezen. Er moesten namelijk nog een aantal verlate vliegtuigen landen op de nabijgelegen luchthaven Düsseldorf.

Het hele veld staat startklaar
Het hele veld staat startklaar

Het wachten tot het luchtverkeer beëindigd was boven Düsseldorf bleek een juiste beslissing. Enkele ballonnen voeren na de start namelijk recht over de luchthaven op een paar duizend voet hoogte.

D-LDFR WDL Luftschiff WDL-1B boven het startveld
D-LDFR WDL Luftschiff WDL-1B boven het startveld

Bij iedere vertrekkende ballon werd het volkslied gespeeld van het betreffende land van herkomst. De ballonnen werden met een volgspot zo lang mogelijk gevolgd. Daarna verraadden de knipperende strobe-lights onder de mand de positie van de ballonnen. Hier onder een korte video van de start van team SUI2 met de HB-QRV.

Op deze manier verdween één voor één iedere ballon de duisternis in. Al met al een proces van ruim anderhalf uur. Om 01:30u vertrok de laatste van de 32 ballonnen vanaf het startplatform. The game was on!

D-OCFT met team GBR1 verdwijnt in de nacht
D-OCFT met team GBR1 verdwijnt in de nacht

De Wedstrijd

Alle ballonnen zijn de eerste nacht goed doorgekomen. Men voer richting Luxemburg. Helaas moesten een drietal deelnemers daar in de regio alweer landen. Er gold namelijk een NOTAM die een militaire oefening aankondigde. Dat gebied mocht men niet meer passeren. De rest van het veld was hen voor en al voorbij het beperkte gebied. Voor AUS1, GBR1 en SUI3 was de wedstrijd hierdoor al binnen 150km afgelopen.

Gordon Bennett 2016
Gordon Bennett 2016

Later op de dag zijn ook de volgende ballonnen geland: NED1, BEL2, BEL3, USA2, GER2, GER3, FRA1, FRA2 en LTU1. Daarmee was na één dag varen het wedstrijdveld gehalveerd.

Gordon Bennett 2016
Gordon Bennett 2016

De Nederlandse Festo-ballon met Rien Jurg en moest helaas vroegtijdig landen vanwege een technisch probleem. Door nog onbekende oorzaak verloor hun ballon meer gas dan normaal. Het verbruik van de ballast was daardoor zo hoog dat een tocht over de Alpen in de nacht niet meer verantwoord was. Men koos daarom voor de meest veilige optie om te landen in de buurt van het Franse Meurcourt nabij Besançon na een vaart van 423,70km.

PH-KTS van het Nederlandse team Rien Jurg / Ron van Houten
PH-KTS van het Nederlandse team Rien Jurg / Ron van Houten

Bij het vallen van de avond van de tweede vaardag was het wedstijdveld uitgedund tot drie ballonnen. SUI1, SUI2 en ESP1. Vooral SUI2 en ESP1 hielden gedurende de dag een nek-aan-nek race parallel aan Italië. Maar, zoals bij twee honden die vechten om een been, SUI1 ging met de buit heen. Zij kregen een iets meer oostelijke koers, gunstig om richting Griekenland te komen.
SUI2 en ESP1 hebben besloten om in Italië een nachtlanding te maken en niet door te varen richting Griekenland. Beide ballonnen zijn daarop in Calabrië geland met een onderling afstandsverschil van 4.100 meter na bijna 1.600km varen!
Team SUI1 is er uiteindelijk in geslaagd om in de nacht de Ionische Zee over te steken en Griekenland te bereiken. Daar heeft men eerst nog op 5km hoogte een bergrug gepasseerd om vervolgens in de regio Thessalië de landing in te zetten.

De positie van alle ballonnen
De positie van alle ballonnen

Uiteindelijk kwam hun zegevierende ballonvaart ten einde na 1.803,48 kilometer bij het Griekse plaatsje Stavros. Een afgetekende overwinning!
Dit team met als piloten Kurt Frieden en Pascal Witprächtiger, is inmiddels zeer succesvol in de Gordon Bennett ballonrace. Niet alleen wonnen zij vorig jaar de felbegeerde cup vanuit het Franse Pau, ook in 2010 wonnen zij de race. Toen was de start in Bristol (UK). Alle zegevierende vaarten hebben zij uitgevoerd in hun ballon HB-QKF “MM Technics”.

HB-QKF Wörner NL-1000/STU, de winnende ballon
HB-QKF Wörner NL-1000/STU, de winnende ballon
HB-QKF Wörner NL-1000/STU klaar voor de start in Gladbeck
HB-QKF Wörner NL-1000/STU klaar voor de start in Gladbeck

De National Aeroclub (NAC) van het winnende land mag het tweede jaar hierop volgend de wedstrijd organiseren. Door de winst van Zwitserland in 2015 en 2016 wordt de wedstrijd dus hier georganiseerd in 2017 en 2018.
Voor 2017 is de start gepland bij Gruyère / Epagny vanaf 8 september. Dit ligt in het kanton Fribourg.

Geheim van de smid?

Het winnende team maakt gebruik van een opmerkelijke houten bekisting om hun ballonmand.

De mand van de HB-QKF is omhuld door een houten bekisting
De mand van de HB-QKF is omhuld door een houten bekisting

Voor de start is de ballonmand beschermd met hout. Zo blijft de mand netjes in vorm en buigt niet door het gewicht van alle zandzakken die er aan komen te hangen. Pas vlak voor de start verwijderd men de bekisting. Het geheim van de smid? Of is men gewoon zuinig op het materiaal?

Het gewicht van de zandzakken drukt op de bekisting en niet op de mand
Het gewicht van de zandzakken drukt op de bekisting en niet op de mand

Het bewijst in elk geval hoe serieus dit team met de vaart bezig is en er alles aan doet om met het beste materiaal aan de start te verschijnen. Tot nu toe heeft zich dat al drie keer geloond! Proficiat / Herzlichen Glückwunsch!

Competitors 60th Coupe Aéronautique Gordon Bennett 2016

Team Pilots Balloon Type Distance Rank
AUS1 Dariusz BRZOZOWSKI D-OFVA Wörner NL-1000/STU 147,43 22
John WALLINGTON “Warsteiner”
AUT1 Gerald STUERZLINGER D-ORZL Wörner NL-1000/STU 887,21 5
Wolfgang SPÄT “Nicaero Nautilo Jules Verne Inspirito”
BEL1 Philippe de COCK D-ORON Wörner NL-1000/STU 806,76 7
Geert PEIRSMAN “Estelle”
BEL2 Jan THIJS D-OLVE Wörner NL-1000/STU 289,56 20
Reginald GEERINCK “Sparkasse Essen”
BEL3 Jurgen DOBBELAERE D-OCOX Wörner NL-1000/STU 359,30 21
Gino CIERS “Belgica II”
ESP1 Anulfo GONZALEZ EC-MAK Wörner NL-1000/STU 1585,93 2
Angel AGUIRRE “Kamaroti”
FRA1 Vincent LEYS F-PPGB Rolland JBG-1050 774,56 8
Christophe HOUVER “Saint Michel”
FRA2 Pascal JOUBERT F-PPSE Leys VL1050 551,57 12
Hervé MOINE “Petit Prince”
FRA3 Benoit PELARD F-PALL Lajoye LL-1000 662,22 11
Benoit PETERLE “Marie Marvingt”
GBR1 Paul SPELLWARD D-OCFT Wörner NL-1000/STU 130,87 23
Colin BUTTER “Kandersteg”
GBR2 John ROSE G-CGOZ Cameron GB-1000 497,59 13
Clive BAILEY “Cameron Balloons”
GER1 Wilhelm EIMERS D-OLTI Wörner NL-1000/STU 663,58 10
Matthias ZENGE “Russian Record Factory”
GER2 Dr. Heinz-Otto LAUSCH D-OGYN Wörner NL-1000/STU 468,48 14
Dr. Marion LAUSCH “White Pill in the Sky”
GER3 Himke HILBERT D-OENH Wörner NL-1000/STU 439,66 15
Dominik HAGGENEY “Pearl”
LTU1 Robertas KOMZA D-OWML Wörner NL-1000/STU 427,15 16
Laurynas KOMZA “Warsteiner”
NED1 Rien JURG PH-KTS Wörner NL-1000/STU 432,70 17
Ron Van HOUTEN “Festo Flyer”
POL1 Krzysztof ZAPART SP-BMZ Wörner NL-1000/STU 749,30 9
Bazyli DAWIDZIUK “Misia”
POL2 Mateusz REKAS D-OABD Cameron GB-1000 811,16 6
Jacek BOGDANSKI
SUI1 Kurt FRIEDEN HB-QKF Wörner NL-1000/STU  1803,48 1
Pascal WITPRAECHTIGER “MM Technics”
SUI2 Nicolas TIECHE HB-QRV Wörner NL-1000/STU 1590,03 2
Laurent SCIBOZ “Fribourg – Freiburg Challenge”
SUI3 Walter GSCHWENDTNER HB-QPJ Wörner NL-1000/STU 128,73 24
Ernst TSCHUPPERT “Zürich”
USA1 Barbara FRICKE N505HY Padelt Albert F PHY-37 1031,83 4
Peter CUNEO “Foxtrot Charlie”
USA2 Mark SULLIVAN D-OMFE Wörner NL-1000/STU 401,11 18
Cheryl WHITE “Ferdinand Eimermacher”
USA3 Andy CAYTON D-OWBA Wörner NL-1000/STU 364,10 19
Christian SCHOEMIG “Warsteiner”

Fiësta gasballoons

Balloon Type
OK-0001 Wörner K-STU/1000
D-OBBW Wörner NL-510/STU
D-OWBC Wörner NL-640/STU
D-OJUP Wörner NL-1000/STU
D-OWBM Wörner NL-1000/STU
D-OASH Wörner NL-1000/STU
D-OBCW Wörner NL-1000/STU
D-OBYN Wörner NL-1000/STU

Naast de gasballonnen waren er nog enkele heteluchtballonnen. Zij verzorgden een nightglow voorafgaande aan de start van de wedstrijd.

Nightglow
Nightglow

Geef een reactie