Old Timers

Plaatje uit 1990; Zeldzame Ryan PT-22A Recruit op Texel

N1799 Ryan PT-22A Recruit (ST3KR)

Texel Airport, 25 augustus 1990 – De N1799 is een Ryan PT-22A Recruit met constructienummer 1799 en bouwjaar 1942. Een andere benaming voor dit toetel is ST-3KR. ST staat daarbij voor Sport-Trainer en KR voor Kinner Radial, het merk van de 5-cilinder stermotor dat erop geplaatst is.
De N1799 draagt de kleuren van de Nederlandse Luchtmacht zoals daarmee in Nederlands-Indië gevlogen werd. Daar probeerde men piloten voor de luchtmacht en marine in oorlogstijd op te leiden. De Ryans in de Oost hadden als registratie R-010 t/m R-069. Vrijwel alle Nederlandse Ryans in Nederlands-Indië zijn in Japanse handen gevallen bij de capitulatie op 8 maart 1942 in Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Kort voor de capitulatie zouden nog 25 extra PT-22A’s worden afgeleverd (c/n 1775 t/m 1799) Die toestellen zouden R-070 t/m R-094 moeten worden. Alleen afleveren naar Nederlands-Indië was geen optie meer. Nederland had inmiddels een vliegopleiding opgezet in de VS op Jacksons Army Air Base (Mississippi) met 55 Farichild PT-19’s. De 25 Ryan PT-22A’s kwam weliswaar aan op Jacksons, maar Nederland schoof de kisten door naar de USAAF. Daar gingen ze vliegen als 42-57479 t/m 42-57503.
Uiteindelijk is de PT-22A met constructienummer 1799 in het civiele register terecht gekomen als N1799. Daarbij heeft het zijn oude Nederlandse serial R-094 meegekregen. Een kenmerk dat vermoedelijk voorheen maar zeer kort op het toestel gestaan heeft.
De N1799 is hier te zien tijdens de Texel Air Show op 25 augustus 1990. Eigenaar van het toestel was toen Günther Kälberer. Dit was een Duitse instructeur op de F-4 Phantom. Tijdens zijn actieve carrière kwam hij de Ryan ST-22A tegen in de VS, schafte het toestel aan en bracht het over naar Duitsland. De Ryan stond dan ook gestationeerd op de Duitse luchtmachtbasis Wittmund.
Na zijn pensionering is de eigenaar met het toestel richting Zuid Duitsland verhuisd. In 2002 verkocht hij het aan een bevriende piloot in Zwitserland. Daar werd het in februari 2005 ingeschreven als HB-RDD. Helaas is het toestel op 17 juli 2018 uitgeschreven.

NC17360 Ryan ST-A Special de “nieuwe” Ryan van Kälberer (Hahnwiede 2016)

De liefde voor de Ryan modellen bleef bestaan. De eigenaar Kälberer heeft ondertussen in 2004 de VS een oudere zeldzame Ryan ST-A Special op de kop getikt. Van dit model zijn er slechts 10 gebouwd. Dit is een van de vijf aan de luchtmacht van Mexico geleverde toestellen in 1937. Het is het enige bewaard gebleven ST-A. Deze typeaanduiding staat voor Sport Trainer Aerobatic. Dit toestel is uitgerust met een Menasco D4-B motor van 150 pk. Na een periode van zes jaar is dit vliegtuig volledig gerestaureerd, gepolijst en luchtwaardig.

Dank aan Gerben Tornij voor zijn aanvullende informatie.

Geef een reactie