Warbirds

De Nederlandse North American B-25N Mitchell PH-XXV al 30 jaar in Nederland

PH-XXV North American B-25N Mitchell (La Ferté Alais, juni 2014)

Op 6 juni 1989 liepen twee oud luchtmachtvliegers (Maarten van Eeghen, Edwin Boshoff) tegen een North American B-25N Mitchell uit 1944 aan in de Verenigde Staten. Onder de vlag van de ‘Duke Of Brabant Air Force’ (DBAF) wilde men met deze kist in Nederland gaan vliegen. In december van dat jaar volgde de definitieve koop. De DBAF was een stichting die in die tijd rond de tachtig leden kende en op vliegveld Eindhoven zijn thuisbasis had. Men vloog ook met de Fokker S.11.1 Instructor PH-HTC en de Piper PA-18-135 Super Cub PH-APA en PH-ZCT.

Scan van een foto uit het Algemeen Dagblad van 7 april 1990 met de drie vliegers voor vertrek (vlnr: Edwin Boshoff, Joe Hartung en Maarten van Eeghen)

De aangeschafte Mitchell droeg de naam ‘Cochise’ (Indiaanse hoofdman) en werd in verwaarloosde toestand overgenomen van Donald R. Webber op Baton Rouge in de staat Louisiana in de Verenigde Staten. Het toestel werd opgeknapt op Baton Rouge bij het luchtvaartbedrijf Aerial Solutinons Inc. van – de helaas in 1996 verongelukte – Joe Hartung. Hartung. Hij vloog indertijd ook tijdens de overtocht naar Nederland mee.

Voor de ferryvlucht hadden de motoren de nodige aandacht nodig (Eindhoven, 26 mei, 1990)

Werk aan de winkel

Er was werk aan de winkel in de werkplaats van Hartung. Een motor moest gereviseerd worden, de andere had zeven jaar stilgestaan, maar kon nog gebruikt worden. De remmen werkten niet naar behoren en de propellerbladen waren niet in balans. Allemaal zaken die voorafgaand aan de ferryvlucht geregeld moesten worden. Dit nog los van vele andere kleinere verstoringen, als niet werkende metertjes, die de overtocht naar Nederland evenwel niet in de weg stonden. Die overtocht via IJsland slaagde doordat er een extra brandstoftank in het laadruim was geplaatst.
De reparaties kostten veel geld. Een sponsor in de vorm van ‘Mens Makelaars’ van Harry Mens bood uitkomst al waren de kosten voor dit project veel hoger dan begroot.

De N320SQ net na aankomst met de sponsornaam van ‘Mens Makelaars’ op de neus (Eindhoven, 26 mei 1990)

Ook moesten de vliegers eerst hun ‘type-rating’ behalen om op een B-25 te mogen vliegen. Het zou al met al nog bijna een jaar duren na de eerste contacten voordat dit toestel zijn wielen op Nederlandse bodem zou zetten.

Diensttijd

De betreffende B-25 heeft constructienummer 108-32782 en is gebouwd in 1944 in de fabriek van North American in Kansas City. Deze middelzware bommenwerper kwam in dienst bij de United States Army Air Force (USAAF) met s/n 44-29507. De militaire carrière van deze kist is veelzijdig te noemen. Het toestel verliet de fabriek als bommenwerper (B-25J) maar is daar nooit voor ingezet. De kist deed achtereenvolgens dienst als opleidingstoestel (TB-25J), als algemeen transporttoestel (CB-25J) en als laatste nog als VIP-vliegtuig (VB-25J en begin jaren vijftig als VB-25N). Pas in 1958 kwam de kist in opslag in de ‘desert boneyard’ van Davis Monthan in Arizona.
Op 21 juli 1959 verscheen deze Mitchell als N3698G in het Amerikaanse civiele luchtvaartregister. De jaren daarna ging het toestel over in verschillende handen.

N320SQ

De registratie N320SQ werd vier maanden voor de ferryvlucht op 25 januari 1990 toegekend aan de Nederlandse B-25N. Dit kenmerk is gekozen ter ere van het 320 squadron. Deze Nederlandse eenheid heeft in de Tweede Wereldoorlog met Britse en Nederlandse Mitchells gevlogen. Na de oorlog viel het 320 squadron onder de Marineluchtvaartdienst. Zij hebben tot 1954 met de North American B-25 Mitchell gevlogen. De N320SQ zelf is echter niet in Nederlandse dienst geweest.

N320SQ North American B-25N Mitchell de dag na aankomst in Nederland (Eindhoven, 26 mei 1990)

Op vrijdag 25 mei 1990 arriveerde de N320SQ na een enerverende ferryvlucht uit de VS op Eindhoven, inmiddels alweer dertig jaar geleden! Gelijk de volgende dag, zaterdag 26 mei 1990, stonden we op de stoep in Eindhoven om de kist te bekijken. We werden zelfs uitgenodigd om een kijkje binnen in het toestel te nemen.

De cockpit van de N320SQ na aankomst, niet alle metertjes werkten toen naar behoren (Eindhoven, 26 mei 1990)

De kist zat op dat moment iets minder strak in de lak. Ook prijkte op de neus een groot plakkaat van de sponsor van de overtocht, ‘Mens Makelaars’ van Harry Mens.

De N320SQ North American B-25N Mitchell zat bij aankomst niet zo strak in de lak meer (Eindhoven, 26 mei 1990)

De ontsierende sticker met de sponsornaam is er gelukkig niet op blijven staan. De maanden hierna is er hard aan het toestel gewerkt. Eind mei 1990 is de B-25 op Schiphol omgespoten. Op 11 en 12 augustus 1990 verscheen de N320SQ in een vers RAF kleurenschema (met oranje driehoekje bij de neus) tijdens de Old Timer Fly-in op het Belgische Schaffen-Diest. Dit was inmiddels al niet eens meer eerste buitenlandse “missie” uitgevoerd door de DBAF met deze kist. Eerder werden als La Ferté Alais, Sanicole en Antwerpen bezocht.

N320SQ North American B-25N Mitchel van “lelijk eendje” naar “prachtige zwaan” (Schaffen-Diest, 11 augustus 1990)

PH-XXV

De dertig jaar hierna is er regelmatig met het toestel gevlogen, eerst onder de vlag van de DBAF. De eerste jaren als N320SQ. Op 19 januari 2010 werd de kist overgeschreven op naam van de Stichting DBAF als PH-XXV. De eerste (en tot nu toe enige) civiele B-25 in Nederland!

N320SQ North American B-25N Mitchel (La Ferté Alais, 18 mei 1991)

Sinds 2004 vliegt het toestel bij de Koninklijke Luchtmacht Historische Vlucht (KLuHV). De DBAF is hiermee in 2010 samengegaan. De Mitchell staat inmiddels niet meer op Eindhoven, maar nog wel in Brabant, namelijk op Gilze Rijen, de thuisbasis van de KLuHV.

PH-XXV North American B-25N Mitchell (La Ferté Alais, juni 2014)

De afgelopen jaren heeft de N320SQ/PH-XXV een aantal keer een verschillend uiterlijk gehad. Het toestel vloog van 1990 tot 1999 als HD346/ND-V/’Lotys II’ (met en zonder invasiestrepen), tegenwoordig als 232511/N5-149/’Sarinah’. Voor een evenement in Dunsfold heeft de kist korte tijd als HD346/ND-V/’Sarinah’ gevlogen.

PH-XXV North American B-25N Mitchell met de bevallige ‘Sarinah’ (Koksijde, 4 juli 2015)

Met de B-25 werden tal van vliegshows en fly-ins bezocht. Het toestel werd regelmatig voorgevlogen en het vloog regelmatig in formatie met andere warbirds zoals de Nederlandse Spitfire G-HVDM/PH-OUQ en de Mustang N11T/PH-PSI ‘Damn Yankee’ van Tom van der Meulen. Zelfs F-16’s vlogen aan de zijde van deze bommenwerper.

De N320SQ met invasistrepen in formatie met de Mustang N11T en de Spitfire G-HVDM (Leeuwarden, 2 juli 1994)
Dezelfde Spitfire als hierboven, nu als PH-OUQ naast de N320SQ en de J-055 F-16A (Leeuwarden, 17 juni 2006)

Versie

Opmerkelijk is dat de Mitchell als B-25N te boek staat. Het is afgeleverd als een B-25J. De stap van de “J” naar de “N” versie werd gemaakt ten tijde dat het toestel als VB-25J voor VIP-vervoer vloog. In onze ogen heeft het dus nooit als B-25N gevlogen in militaire dienst. Feit is dat het al dertig jaar een feestje is dat deze kist in Nederland rondvliegt!

PH-XXV North American B-25N Mitchell (La Ferté Alais, 7 juni 2014)

Dit jaar (2020) zal de Mitchell niet meer in actie komen. Er zijn dit jaar een paar lokale proefvluchten mee gemaakt, nog voor de coronacrisis. Helaas staan er dit jaar geen vliegshows meer gepland waar de B-25 acte de présence kan geven. Daarom wordt het toestel momenteel goed geconserveerd en wel in de hangaar op Gilze Rijen gestald tot er betere (vlieg)tijden aanbreken.

Met dank aan Coert Munk voor zijn bijdrage aan dit artikel.

Een gedachte over “De Nederlandse North American B-25N Mitchell PH-XXV al 30 jaar in Nederland

  1. Afgelopen weekend (1 & 2 Augustus) heeft de Mitchell een aantal vluchten gemaakt waarop deze te zien was op zowel vliegbasis Gilze-Rijen als vliegbasis Eindhoven.

Geef een reactie