SportvliegtuigenTwins

De eerste Beech Bonanza vloog 75 jaar geleden

N10RR Beech E35 Bonanza

Almere, 23 december 2020 – Driekwart eeuw geleden, op 22 december 1945 vloog in Wichita de allereerste Beechcraft Model 35 Bonanza. Dit eerste vliegende exemplaar was de NX80150, het derde prototype (c/n 3) van dit model met zijn typerende V-staart.

De NX80150 was de eerste vliegende Beech 35 Bonanza (Foto: San Diego Air and Space Museum Archive)

De eerste twee Bonanza’s waren gebouwd voor statische proeven en vlogen niet. Nummer drie was de eerste om te vliegen. Het toestel werd gevlogen door testpiloot Vern Louis Carstens. Na testvluchten met in totaal drie prototypes kreeg dit model op 25 maart 1947 zijn typegoedkeuring. Vanaf dan konden de Bonanza’s gebouwd worden en afgeleverd aan de klanten.

Beech Bonanza

Het eerste vliegende prototype had een 160 pk (117 kW) sterke Lycoming O-290-A motor met vier cilinders. Vanaf het tweede vliegende prototype (NX80040, c/n 4) kreeg de Bonanza al een sterkere zescilinder E185 motor van Continental. Deze leverde 165 pk (121 kW).

N2778V Beech 35 Bonanza is met c/n D-170 en bouwjaar 1947 vermoedelijk de oudste Bonanza in Europa (Hahnweide, 4 september 2011)

The doctor killer

De Bonanza kreeg indertijd de naam ‘the doctor killer’ mee. Dat kwam omdat in de beginjaren er nog wel eens ongelukken met dit toestel gebeurden doordat onervaren privévliegers met dit relatief complexe toestel aan de haal gingen. De Bonanza was (en is) een duur toestel. Vandaar dat vooral gefortuneerden deze kist aanschaften, waaronder doktoren. Wanneer deze overmoedig waren bij  het vliegen met een Bonanza’s kon dat nog wel eens fout aflopen. Doordat de fabrikant gelijk daarop een gedegen opleidingsprogramma ontwikkelde werd de reputatie van de Bonanza snel beter.

N3224V Beech 35 Bonanza is uit 1947 en heeft c/n D-667

Debonair

Van de Bonanza met V-staart is ook een versie met een conventionele staart ontwikkeld. Deze ging aanvankelijk door het leven als Beech Model 33 Debonair. Later werd dit gewijzigd in Bonanza.

N387Z Beech 35-A33 Debonair
N544M Beech 35-C33A Debonair

Een verlengde Model 33 werd de zespersoons Model 36. Dit ontwerp heeft twee openslaande deurtjes aan de linkerkant om het instappen te vergemakkelijken.

De gloednieuwe RA-07845 (bouwjaar 2020) is een Beech G36 Bonanza

Varianten

Er zijn diverse varianten van de Bonanza op de markt verschenen. Veelal werd een nieuwe variant met een opvolgende letter aangeduid. Sommige toestellen zijn uitgerust met tiptanks om het vliegbereik te vergoten.

N8370D Beech J35 Bonanza met tiptanks

De Beech F33C Bonanza is zelfs in staat om aerobatics te vliegen. Ook de Nederlandse Rijksluchtvaartschool had het model F33C in de vloot.

N14JP Beech F33C Bonanza is geschikt voor aerobatics

Verder zijn enkele Bonanza’s uitgerust met turbinemotoren. Dit is evenwel een aanpassing die niet door Beechcraft zelf is uitgevoerd.

N72020 Beech B36TC Bonanza met een PT-6A turbine motor
N3191A Beech A36 Bonanza 36 met een Rolls Royce Turbine

Twin Bonanza

Dan is er ook nog een Model 50 Twin Bonanza. Hoewel de naam dit doet vermoeden is dit niet een Bonanza met twee motoren. Dit ontwerp is 50% groter dan de eenmotorige basisvariant en heeft eigenlijk geen genen overgenomen van de Beech Model 35.

N261B Beech D50 Twin Bonanza, dit model was veel groter dan de Bonanza

Travel Air / Baron

Een model dat wel de genen van de Bonanza in zich heeft is de Beech Model 95 Travel Air. Dit is in feite een Bonanza met twee motoren. Uit de Travel Air is de latere Beech Baron voortgekomen. Dat laatste model wordt ook nog altijd geproduceerd.

D-GATA Beech 95 Travel Air
N18354 Beech 95-B55 Baron
N5742K Beech 95-B55 Baron in formatie met de N1767G Beech 35-B33 Debonair

Still going strong!

Tussen 1947 en 1982 is de Beech Model 35 in productie geweest. De Beech Model 33 Bonanza met zijn rechte staart was tussen 1960 en 1995 leverbaar. De langere Beech Model 36 Bonanza was vanaf 1968 te verkrijgen en is nog altijd als Beech G36 Bonanza te bestellen. Daarmee is de Bonanza het  langst geproduceerde vliegtuig ooit. Inmiddels zijn er al meer dan 17.000 exemplaren van dit succesnummer van de band gerold. And still going strong!

Nederlandse Bonanza’s

In het Nederlandse luchtvaartregister staan momenteel maar vier Bonanza’s ingeschreven, de PH-ALB, PH-BNK, PH-KPR en de PH-MOP.

In totaal hebben er 42 Bonanza’s een PH-registratie gekregen. De meeste exemplaren (28) waren voor de Rijksluchtvaartschool/KLM Luchtvaartschool (nu de KLM Flight Academy) op Groningen Airport Eelde. De PH-BNK is de enige overgebleven Beech F33C uit die tijd.
Alle Nederlandse Bonanza’s hadden een rechte staart. Er heeft nimmer een V-Bonanza een PH-kenmerk gehad.

PH-BWF Beech A36 Bonanza KLM Luchtvaartschool
Nederlandse Beech Model 33/35/36 Bonanza’s
Registratie Type C/N Eigenaar Opmerking
PH-ALB Beech G36 Bonanza E-4023 O.F. Albers
PH-ASA Beech F33A Bonanza CE-1437 Air Service Limburg to D-EZBW, N442RG
PH-ASB Beechc A36 Bonanza E-1773 Air Service Limburg to D-EPHC, SP-KTZ
PH-BNA Beech F33C Bonanza CJ-130 Rijksluchtvaartschool to G-BTHW, N447NA
PH-BNB Beech F33C Bonanza CJ-131 Rijksluchtvaartschool cr 12/04/88 IJsselmeer
PH-BNC Beech F33C Bonanza CJ-132 Rijksluchtvaartschool to G-BTSK, N249A
PH-BND Beech F33C Bonanza CJ-133 Rijksluchtvaartschool to G-BTTF, G-OAHC
PH-BNE Beech F33C Bonanza CJ-134 Rijksluchtvaartschool to G-BTTH, N249WL
PH-BNF Beech F33C Bonanza CJ-135 Rijksluchtvaartschool to G-BTFN, N249SL, N833AB
PH-BNG Beech F33C Bonanza CJ-136 Rijksluchtvaartschool to G-VICM
PH-BNH Beech F33C Bonanza CJ-137 Rijksluchtvaartschool to G-BUAZ, G-COLA
PH-BNI Beech F33C Bonanza CJ-138 Rijksluchtvaartschool cr 10/05/90 Aduarderzijl
PH-BNJ Beech F33C Bonanza CJ-139 Rijksluchtvaartschool to N669KM
PH-BNK Beech F33C Bonanza CJ-140 A.F.W. van Gils
PH-BNL Beech F33C Bonanza CJ-141 Rijksluchtvaartschool to G-UNST, cr Ashford 27/09/91
PH-BNM Beech F33C Bonanza CJ-145 Rijksluchtvaartschool to G-CCON, G-CGON, N133DA, cr Sugarland, TX, 20/08/01
PH-BNN Beech F33C Bonanza CJ-146 Rijksluchtvaartschool cr 18/05/78 Gander (C)
PH-BNO Beech F33C Bonanza CJ-147 Rijksluchtvaartschool to G-BTJI, N249WH
PH-BNP Beech F33C Bonanza CJ-148 Rijksluchtvaartschool cr 29/11/88 Hijken
PH-BNR Beech F33C Bonanza CJ-149 Rijksluchtvaartschool cr 23/04/87 Eelde
PH-BNS Beech F33A Bonanza CE-955 Rijksluchtvaartschool cr 20/05/95 Hohe Linzl (OE)
PH-BNT Beech F33A Bonanza CE-957 Rijksluchtvaartschool to G-BTZA
PH-BNZ Beech B36TC Bonanza EA-398 Bibio NV, Antwerpen (OO) to N900ZZ
PH-BWA Beech A36AT Bonanza E-2581 KLM Luchtvaartschool to ZS-PND
PH-BWB Beech A36AT Bonanza E-2607 KLM Luchtvaartschool to N76498
PH-BWC Beech A36AT Bonanza E-2609 KLM Luchtvaartschool cr 08/06/00 Smilde
PH-BWD Beech A36AT Bonanza E-2611 KLM Luchtvaartschool cr 08/06/00 Smilde
PH-BWE Beech A36AT Bonanza E-2615 KLM Luchtvaartschool to N1568, ZP-BHU
PH-BWF Beech A36AT Bonanza E-2617 KLM Luchtvaartschool to N261AL
PH-BWG Beech A36AT Bonanza E-2619 KLM Luchtvaartschool to N195FL
PH-BWH Beech A36AT Bonanza E-2621 KLM Luchtvaartschool to N5461
PH-BWI Beech A36AT Bonanza E-2625 KLM Luchtvaartschool to N8345, N94JV
PH-CMC Beech F33A Bonanza CE-1598 Centaurus to D-ERMC
PH-DRL Beechc A36 Bonanza E-1784 Atlantic Bridge Aviation Ltd, Lydd (G) to G-CHGI
PH-ERK Beech F33A Bonanza CE-909 N.M. Wagenaar to N123RK
PH-HGG Beech B36TC Bonanza EA-683 PARC Air to SE-MLB
PH-KMP Beech F33A Bonanza CE-1623 Beheermaatschappij Het Geldschip to D-EFIT, N844H
PH-KPR Beech A36 Bonanza E-3012 A.R. Koch / R.J. Proper
PH-MOP Beech F33A Bonanza CE-1169 H. van Oorschot
PH-MEY Beech F33A Bonanza CE-1434 H.C. Nadaud, Crosne (F) to F-GMEY
PH-NFF Beech D35 Bonanza D-3637 Aviolanda Maatschappij voor Vliegtuigbouw to HB-EGS, D-EVGS
PH-RUB Beech A36AT Bonanza E-2719 Expoitatiemaatschappij Waterland to (D-EZGO), D-EPLL, G-TRJB

 

N447NA Beech F33C Bonanza is de ex PH-BNA
G-BTSK Beech F33C Bonanza is de ex PH-BNC
G-OAHC Beech F33C Bonanza is de ex PH-BND

Verder zijn er nog een paar buitenlands geresisteerde Bonanza’s in ons land. De meest opvallende is daarbij de N25FP Beech A36 Bonanza 36 in zijn “Lekker Puh” kleurenschema dat op verzoek van de eigenaar ontworpen is door de kunstenaar TRIK©.

De N25FP Beech A36 Bonanza 36 is een vliegend kunstwerk

De enige V-Bonanza die in ons land verblijft is de N888DB. Dit is een Beech V35B Bonanza uit 1977. Dit is één van de latere V-Bonanza’s. Een erg fraai toestel welke uitgerust is met tiptanks.

De N888DB Beech V35B Bonanza is de enige V-Bonanza in Nederland
Buitenlandse Beech Model 33/35/36 Bonanza’s in Nederland
Registratie Type C/N Eigenaar Opmerking
D-ECBL Beech A36 Bonanza 36 E-1541 NB Based Maasticht-Aachen
D-EJAA Beech A36 Bonanza 36 E-990 Bouwman Based Hilversum
N100WS Beech F33A Bonanza CE-1202 Aircraft Guaranty Corp Trustee Based Maasticht-Aachen
N25FP Beech A36 Bonanza 36 E-2720 G. Kok Based Lelystad
N888DB Beech V35B Bonanza D-10076 Transal Aero Services Based Midden-Zeeland
OO-EOD Beech F33A Bonanza CE-291 Transal Aero Services Stored Midden-Zeeland

 

De D-EJAA Beech A36 Bonanza 36 hoort thuis op Vliegveld Hilversum
Hopelijk wordt de OO-EOD Beech F33A Bonanza ooit weer opgebouwd op Midden-Zeeland

De gegevens over de historie van Nederlandse Bonanza’s is mede tot stand gekomen door raadpleging van de website van Herman Dekker (www.hdekker.info).

 

Een gedachte over “De eerste Beech Bonanza vloog 75 jaar geleden

  1. Dank voor het mooie Beechcraft Bonanza verhaal. Ik heb het genoegen een paar honderd uur KLS Beechcraft BE36 AT in mijn logboek te hebben mogen bijschrijven. Bijzonder fijn toestel, gaf mij (tot dan enkel ervaring op Cessna 172, Fuji FA200 (of FH20), Slingsby Firefly en Piper Archer) het gevoel dat het een soort vliegende Mercedes was. Dankzij je artikel weet ik nu dat de Bonanza het vliegtuig is dat het langst in productie is. En dat de eerste versie al net na de Tweede Wereldoorlog vloog. Mooi artikel om te bewaren! Dank!

Geef een reactie