75 jaar De Havilland Canada DHC-1 Chipmunk met een overzicht van de exemplaren in Nederland

G-BWTG / WB671 De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 (Teuge, 6 mei 2016)

22 mei 2021 – Vandaag is het 75 jaar geleden dat de De Havilland Canada DHC-1 Chipmunk voor het eerst vloog. Dat was de CF-DIO-X en deze Chipmunk vloog vanaf Downsview in Ontario, Canada. De DHC-1 was het eerste naoorlogse ontwerp van de Canadese De Havilland Canada fabriek. Dit toestel was bedoel als militair trainingstoestel en moest de verouderde De Havilland DH.82 Tiger Moths vervangen.

CF-DIO-X De Havilland Canada DHC-1 Chipmunk prototype (Foto via Canadian Aviation Historical Society)

Naast het prototype zijn er 1.283 Chipmunks gebouwd verdeeld over drie productielanden. Slechts 217 zijn in Canada zelf gemaakt. Verreweg de meeste toestellen zijn in licentie in Groot-Brittannië gebouwd bij De Havilland, 1.000 stuks. Er zijn tenslotte ook nog 66 toestellen gefabriceerd bij OGMA (Oficinas Gerais de Material Aeronáutico) in Portugal. Deze exemplaren waren voor de Portugese luchtmacht.

G-CBJG / 1373 OGMA / De Havilland DHC-1 Chipmunk T.20 in de kleuren van de Portugese luchtmacht (Sywell, september 2015)

De latere Canadese exemplaren onderscheiding zich door een cockpitkap die uit één geheel bestaat. Hierdoor werd het zicht voor de inzittenden verbeterd.

C-FPOW / 18035 De Havilland Canada DHC-1B-2 Chipmunk met een andere cockpitkap (Hamilton, 1 augustus 2015)

Naast de Canadese, de Britten en de Portugezen hebben nog tal van andere lanen met deze militaire trainer gevlogen. Voorbeeld daarvan is Denemarken.

OY-ATR De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 in Deense luchtmachtkleuren (Stauning, juni 2005)

Veel van deze toestellen zijn na hun diensttijd in civiele handen gekomen en er vliegen er gelukkig nog een flink aantal van.

G-HDAE / WP964 De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 in Britse Army kleuren (Sywell, september 2018)
WP962 / C De Havilland DHC-1 Chipmunk T.10 (RAF Museum Hendon, 29 november 2010)
G-BCGC / WP903 De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 leskist van HRH Prince Charles / Britisch Royal Flight (Zoersel, 4 juni 2011)

Pimp your Chip

Eenmaal in civiel handen werd de Chipmunk voor diverse doeleinden gebruikt, als opleidingstoestel, om aerobatics mee te trainen, om zweefvliegtuigen te slepen of om teksten in de lucht te schrijven. Dit heeft geresulteerd in een aantal modificaties op de oorspronkelijke toestellen. Onder ander werden er andere (Lycoming) motoren op gemonteerd. In de loop der jaren zijn we daar een paar voorbeelden van tegengekomen.

N7DW De Havilland Canada DHC-1 Super Munk (Oshkosh, juli 2015)
N7DW De Havilland Canada DHC-1 Super Munk (Oshkosh, juli 2015)

Nederlandse grondeekhoorns

De Chipmunk (grondeekhoorn) is in de loop der jaren ook in Nederland een populair toestel geweest. Er hebben er een aantal gevlogen en momenteel zijn er nog drie luchtwaardige toestellen in ons land aanwezig, twee op Breda/Seppe en één op Teuge.

We zullen de Chipmunks “waar wij een actieve herinnering aan hebben” er eens bij pakken. Vrijwel alle toestellen hebben/hadden een Britse registratie. Er is ons één Duits geregistreerd exemplaar bekkend. Uiteindelijk is het maar bij één exemplaar gelukt om een Nederlands bewijs van Luchtwaardigheid te verkrijgen.

Allereerst de kisten die momenteel in Nederland zijn:

G-APLO

Type: De Havilland DHC-1 Chipmunk 22A
Constructienummer: C1/0144
Bouwjaar: 1950
Nederlandse eigenaar: P. Luijken
Historie: ex EI-AHU, WB696 (RAF)

G-APLO De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 (Texel, 4 augustus 2018)

Deze Chipmunk verblijft in de hangaar van het Vliegend Museum Seppe. Momenteel staat het toestel in groot onderhoud op Midden-Zeeland en is binnenkort weer klaar om te vliegen.

G-BWNT

Type: De Havilland DHC-1 Chipmunk 22
Constructienummer: C1/0772
Bouwjaar: 1953
Nederlandse eigenaar: J.W.F Peijnenburg
Historie: ex WP90 (RAF)

G-BWNT / WP901 De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 (Breda/Seppe, 19 januari 2020)

De G-BWNT is in oktober 2019 naar Nederland gekomen. Ook dit toestel staat op Breda/Seppe in de hangaar van het Vliegens Museum Seppe. Deze Chipmunk heeft de keuren van het Air Training Corps (ATC), de Britste opleidingstak van de Royal Air Force.

G-BWTG

Type: De Havilland DHC-1 Chipmunk 22
Constructienummer: C1/0119
Bouwjaar: 1950
Nederlandse eigenaar: R. de Man
Historie: ex WB671 (Royal Navy)

G-BWTG / WB671/910 De Havilland DHC-1 Chipmunk (Teuge, 26 juli 2010)

Op Teuge is de G-BWTG gehuisvest. Dit toestel draag nog zijn voormalige kleurenschema van de Royal Navy. De eigenaar vliegt er regelmatig mee, en soms samen met de Antonov An-2 D-FONL. Beide toestellen opereren onder de vlag van ‘Classic Wings’.

Vertrokken

Er zijn ook een aantal Chipmunks die inmiddels ons land weer hebben verlaten. Door de jaren heen is het toch een aardig rijtje geworden.

D-ERTY

Type: De Havilland DHC-1 Chipmunk 22
Constructienummer: C1/0718
Bouwjaar: 1952
Nederlandse eigenaar: G.C. Martin
Historie: ex G-BDCB, WP835 (RAF)

D-ERTY De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 (Teuge, 24 april 2010)

De D-ERTY heeft een tijd op Teuge gestaan. Inmiddels is dit toestel weer verhuisd naar Duitsland.

G-BBNB

Type: De Havilland DHC-1 Chipmunk 22
Constructienummer: C1/0033
Bouwjaar: 1950
Nederlandse eigenaar: F.H. Schouten
Historie: ex WB851(RAF)

G-BBBNB De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 op Lelystad rond 1978 (Foto: Henk Wadman)

Dit was een mooi gepolijst exemplaar. Eind jaren zeventig was dit toestel in Nederland en vloog vanaf Schiphol. Per 9 november 1982 is dit exemplaar naar Zuid-Afrika vertrokken. Daar is het de ZS-LJU geworden.

G-BCIW

Type: De Havilland DHC-1 Chipmunk 22
Constructienummer: C1/0899
Bouwjaar: 1953
Nederlandse eigenaar: Dutch Historical Flight
Historie: ex WZ868 (RAF)

G-BCIW De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 op Schiphol in 1988 (Foto: Gert Jan Vis via Henk Wadman)

Deze Chipmunk werd in april 1988 in Engeland uitgeschreven omdat het verkocht zou zijn naar Nederland. Het plan was om het toestel Nederlands te registreren. In april werd de Britse registratie alweer hersteld. In het Britse register is deze uitschrijving niet terug te vinden. Het toestel zou gekocht zijn door Transavia piloten op Schiphol die ermee zouden gaan vliegen ten behoeve van Dutch Historical Flight.
Het toestel stond op naam van een Trustee gemaand Chipmunk G-BCIW. Uiteindelijk is dit toestel weer terug gegaan naar Engeland en op 26 november 1991 kwam dit kistje aan zijn eind bij een landingsincident op een privé grasstrip bij Hulcote Farm, Salford Road, Hulcote in Bedfordshire.

G-BDBP

Type: De Havilland DHC-1 Chipmunk 22
Constructienummer: C1/0727
Bouwjaar: 1952
Nederlandse eigenaar: F. de Munck
Historie: ex G-BDCB, WP843 (RAF)

G-BDBP / WP843 De Havilland DHC-1 Chipmunk (Seppe, 20 juni 1992)

Van 1995 tot 2000 heeft de G-BDBP een Nederlandse eigenaar gehad. Het toestel heeft op Lelystad Airport gestaan. Daarna is dit toestel naar Zuid-Afrika gegaan als ZS-COX

G-BDET

Type: De Havilland DHC-1 Chipmunk 22
Constructienummer: C1/0736
Bouwjaar: 1952
Nederlandse eigenaar: R.T. Heinen; D. Algra; C. Zoeteman; Aras AIr BV
Historie: ex WP851 (RAF)

G-BDET / WP851 De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 (Hilversum, 1984)

De G-BDET zou Nederlands worden. Eerst moest het PH-RTH worden. Er was wel een aavraag voor, maar het heeft niet tot een bewijs van luchtwaardigheid geleid. Vervolgens moest het de PH-DET worden. Dat kenmerk heeft ook daadwerkelijk op het toestel gestaan. Uiteinelijk lukte het op 10 oktober 2000 dan eindelijk om het toestel Nederlands geregistreerd te krijgen, Het werd de PH-ZWA op naam van Aras Air uit Rotterdam. Uiteindelijk is het toestel op 15 december 2008 naar Frankrijk vertrokken als F-AZUU. Tot heden is dit de enige PH-geregistreerde Chipmunk geweest.

PH-ZWA De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 op Midden-Zeeland, 22 oktober 2017 (Foto: Henk Wadman)

G-BBMO

Type: De Havilland DHC-1 Chipmunk 22
Constructienummer: C1/0550
Bouwjaar: 1952
Nederlandse eigenaar: J.L. Pfundt en Holland Aerobatics Ltd.
Historie: ex WK514 (RAF)

G-BBMO De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 (Hilversum, 1996)

De G-BBMO heeft een tijd op Hilversum gestaan, samen met de G-BBMX. Dit toestel werd gevlogen door Jan Pfundt. Deze Chipmunk is nog altijd in Engeland actief.

G-BBMX

Type: De Havilland DHC-1 Chipmunk 22
Constructienummer: C1/0800
Bouwjaar: 1950
Nederlandse eigenaar: Stichting tot Behoud Oude Vliegtuigen (SBOV); W. Daams; H. Wesdorp; B.R. Schudel/Chipmunk 4 Ever Foundation; G.C. Martin; K.A. Doornbos
Historie: ex WP924 (RAF)

G-BBMX De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 (Hilversum, 1985)

Deze Chipmunk startte zijn Nederlandse carrière op Vliegveld Hilversum. Het toestel maakte deel uit van de vloot van Wim Daams van het bedrijf Skylight. Daar vloog men ook met de PH-NKD, een North American AT6 Texan welke in dezelfde kleuren vloog als de G-BBMX. Samen met de andere Chipmunk op Hilversum, de G-BBMO werd af en toe formatie gevlogen, zoals hieronder te zien is tijdens een evenement boven Texel in 1987.

PH-NKD in formatie met de G-BBMX en G-BBMO (Texel, 1987)

Naderhand heeft de G-BBMX diverse Nederlandse eigenaren gehad. Uiteindelijk is het toestel in februari 2009 uitgeschreven en is het in Denemarken terecht gekomen. Daar vliegt dit exemplaar nu als OY-MIK.

G-BBMX De Havilland DHC-1 Chipmunk in een iets gewijzigd kleurenschema (Keiheuvel, 1990)

G-BXHA

Type: De Havilland DHC-1 Chipmunk 22
Constructienummer: C1/0801
Bouwjaar: 1952
Nederlandse eigenaar: F. de Munck en C.S. Huijers
Historie: ex WP925 (RAF)

G-BXHA / WP925/C Havilland DHC-1 Chipmunk 22 (Hilversum, 20 maart 2005)

De G-BXHA heeft tussen 2001 en 2009 een Nederlandse eigenaar gehad. Het toestel is het opvolgende constructienummer met de G-BBMX. Dit toestel is nog altijd in Engeland ingeschreven.

Vier De Havilland DHC-1 Chipmunk 22 in formatie (Stauning, juni 2005)

Met dank aan Henk Wadman.

2 gedachten over “75 jaar De Havilland Canada DHC-1 Chipmunk met een overzicht van de exemplaren in Nederland

Laat een reactie achter bij Berend Jan Floor Reactie annuleren