Bücker Museum Teufen, Deel 2: De Bücker Bü 131 Jungmann

(HB-UVZ) / A-32 Bücker Bü 131B Jungmann

Teufen, 22 oktober 2021 – Het meest recent geopende luchtvaartmuseum in Zwitserland bevindt zich in Teufen, niet ver van Sankt Gallen. Daar werd op 2 en 3 juli 2021 het Bücker Museum van Albert en Elisabeth Zeller geopend. Rond de kerstdagen een “vierluik” over deze bijzondere collectie.

In een vierdelige serie laten we het museum zien. In deel 1 vertelden we iets over de oorsprong van het museum en hoe het is opgebouwd en ingericht. Nu zullen we in deel 2 de aanwezige Bücker Bü 131 Jungmann toestellen bekijken. Deel 3 gaat over de Bücker Bü 133C Jungmeisters van het museum en tenslotte zullen we in deel 4 de overige toestellen in de collectie behandelen.

HB-UUR Bücker Bü 131B Jungmann

Gebouwd in Altenrhein

Alle Jungmann toestellen uit de collectie zijn gebouwd bij Dornier Werke Altenrhein AG, ook wel Doflug genoemd. De fabriek lag op de huidige luchthaven Sankt Gallen / Altenrhein en dat is niet ver van Teufen.

HB-UUN Bücker Bü 131B Jungmann

In totaal hebben 94 exemplaren bij de Zwitserse luchtmacht gevlogen. De registraties A-1 t/m A-6 werden nog gebouwd in Rangsdorf in Duitsland. Nummer A-7 t/m A-84 zijn bij Doflug in Altenrhein vervaardigd. Vervolgens zijn er nog tien civiele toestellen in de Tweede Wereldoorlog gevorderd die als A-85 t/m A-94 gevlogen hebben. De toestellen zijn tussen 1936 en 1971 in gebruik geweest.

HB-UUW Bücker Bü 131B Jungmann

Een deel van de overgebleven Bücker Bü 131B Jungmann tweedekkers is later voorzien van een moderne Lycoming motor. Die exemplaren worden tegenwoordig aangeduid als Bü 131B APM Jungmann.

Doorkijkje in het museum met op de voorgrond de HB-UUR Bücker Bü 131B Jungmann

HB-USB Bücker Bü 131B Jungmann

De HB-USB is gebouwd in 1939 en kwam op 11 augustus 1939 in dienst als A-61 bij de Zwitserse luchtmacht. Het constructienummer is 74. Het toestel zou tot 11 mei 1960 dienst doen. Diezelfde maand werd de kist als HB-USB geregistreerd en ging vliegen bij Aero Club der Schweiz (AeCS) Thurgau. In die tijd werd dit toestel onder andere ingezet bij de nationale aerobatic kampioenschappen en voor het opleiden van Swissair piloten. Vervolgens vertrok het toestel in oktober 1969 naar Duitsland als D-ECNF. Met zijn Duitse registratie verhuisde deze Jungmann naar Portugal. Daar raakte het toestel beschadigd en werd uiteindelijk de registratie D-ECNF op 18 september 1974 uitgeschreven.

HB-USB Bücker Bü 131B Jungmann wordt nog gerestaureerd
Informatiebordje bij de HB-USB Bücker Bü 131B Jungmann

Tussen 1975 en 1978 werden de restanten van deze Bücker naar de Verenigde Staten getransporteerd als restauratieproject. Uiteindelijk wist Albert Zeller het frame op 13 november 2007 te kopen en liet hij het toestel in een container terug naar Zwitserland transporteren. Daar kwam het op 16 maart 2008 aan. Hierna begon een grondige restauratie. Dit leidde ertoe dat de HB-USB op 18 december 2008 opnieuw werd ingeschreven al moet er nog wel werk verzet worden alvorens de Jungmann weer luchtwaardig is.

HB-USB Bücker Bü 131B Jungmann

HB-USM Bücker Bü 131B Jungmann

De HB-USM is een interessante machine. Deze Jungmann heeft bij de Zwitserse luchtmacht gevlogen als A-83. Het toestel heeft dienstgedaan tussen 25 januari 1943 en 27 september 1960. Daarna werd het toestel civiel geregistreerd als HB-URT. De kist kwam te vliegen bij AeCS Section Vaudoise in Lausanne. Dit was tussen 27 september 1960 en 27 juli 1972. Daarna vertrok de Jungmann naar de Verenigde Staten als N131JC. Tevens werd de kist omgebouwd naar een Jungman “Lerche”, met een Lycoming IO-320-B1A motor van 180 pk (132 kW).

HB-USM Bücker Bü 131B Jungmann

In 2010 weet Albert Zeller deze Jungmann in de Verenigde Staten te kopen en hij brengt het toestel weer terug naar Zwitserland. In het museum is hij nu deze kist aan het restaureren. Inmiddels heeft hij de registratie HB-USM voor deze kist vastgelegd.

HB-USM Bücker Bü 131B Jungmann

Tijdens de restauratie konden we het framenummer van dit exemplaar checken. Dit zit bij de toestellen die door Doflug in Altenrhein zijn gebouwd voor bij de motorsteun ingeslagen. Deze HB-USM heeft framenummer 96. Toch is het constructienummer 95! Tijdens de productie in 1943 is kennelijk bij nummer 95 het frame van nummer 96 gebruikt. Datzelfde is het geval bij nummer 94 die het frame heeft van nummer 95. Bij de werkelijke nummer 96 lijkt het framenummer en het constructienummer weer in de pas te lopen.

HB-USM Bücker Bü 131B Jungmann met framenummer 96 terwijl het constructienummer 95 is

Bij de restauratie van de HB-USM gebruikt Albert Zeller uitsluitend de oorspronkelijke materialen en technieken. Zo worden bindingen op het frame met touw versterkt en niet met bijvoorbeeld kunststof tie-wraps. Ook de rompbespanning is van het oorspronkelijke linnen en niet van de – tegenwoordig veelgebruikte – synthetische soort.

HB-USM Bücker Bü 131B Jungmann
Boven de gerestaureerde wielpoot van de HB-USM, daaronder de oorspronkelijke

HB-UUN Bücker Bü 131B Jungmann

De HB-UUN is de voormalige A-30 van de Zwitserse Luchtmacht. Het toestel uit 1939 heeft constructienummer 41. Op 31 december 1971 kwam het kistje in civiele handen en werd HB-UUN. Sinds 1974 beschikt de HB-UUN over een 150 pk (110 kW) sterke Lycoming motor. Sinds 1993 is Elisabeth Zeller eigenaar en pilote van het toestel.

HB-UUN Bücker Bü 131B Jungmann

Momenteel staat de HB-UUN in de werkplaats van het museum. Het toestel wordt onder handen genomen omdat er corrosie op de nokkenas werd vastgesteld. Als dat hersteld is kan de HB-UUN weer het luchtruim kiezen.

HB-UUN Bücker Bü 131B Jungmann

HB-UUR Bücker Bü 131B Jungmann

De HB-UUR staat in het museum zonder vleugels. Dit exemplaar was de A-60 bij de Zwitsers. Ook deze Bücker is gebouwd in 1939 en heeft constructienummer 73 meegekregen. Dit toestel heeft sinds 1971 zijn civiele kenmerk en heeft in de tussentijd diverse eigenaren gekend. Ook is het toestel gerepareerd na schade. Sinds 2017 behoort de HB-UUR tot de collectie van de Zellers.

HB-UUR Bücker Bü 131B Jungmann

HB-UUW Bücker Bü 131B Jungmann

De HB-UUW ging op 23 april 1937 vliegen als A-4. Het constructienummer is 11. Dit is één van de zeven Bückers die nog in Rangsdorf in Duitsland is gebouwd. Vanaf de A-7 werden de toestellen bij Doflug in Altenrhein vervaardigd.
Op 30 maart 1973 kwam een einde aan de militaire loopbaan en ging het toestel voortaan als HB-UUW door het leven. Sinds 2013 mag Albert Zeller zich de eigenaar van deze Jungmann noemen. De HB-UUW is een Bü-131 APM, de aanduiding voor een toestel waarbij naderhand de oorspronkelijke Hirth motor is vervangen door een modernere Lycoming motor.

HB-UUW Bücker Bü 131B Jungmann
HB-UUW Bücker Bü 131B Jungmann

HB-UVE Bücker Bü 131B Jungmann

De HB-UVE staat, net als de HB-UUR, zonder vleugels in het museum. Dit is de voormalige A-56 (c/n 69) van de Zwitserse Luchtmacht. Tussen 13 juli 1937 en 31 december 1971 werd deze Jungmann militair ingezet. Daarna kwam op 19 mei 1972 de registratie HB-UVE om de hoek kijken. Het toestel werd in Locarno gestationeerd en in 1973 – net als diverse andere voormalige Zwitserse Bü-131’s – voorzien van een moderne Lycoming IO-320 motor. Daarmee werd het formeel een Bü-131 APM.

HB-UVE Bücker Bü 131B Jungmann

De HB-UVE maakt al sinds 1984 deel uit van de fraaie collectie Bückers van Albert en Elisabeth Zeller.

HB-UVE Bücker Bü 131B Jungmann

(HB-UVZ) Bücker Bü 131B Jungmann

De A-32 in het museum is nog een echte, ongerepte Jungmann uit de tijd dat deze bij de Zwitserse Luchtmacht vloog. Het toestel heeft als civiele registratie HB-UVZ, maar dat staat niet op het toestel.

(HB-UVZ) / A-32 Bücker Bü 131B Jungmann

De A-32 heeft als constructienummer 44 en is op 21 maart 1939 in dienst gekomen. Al per 21 juli 1956 werd deze Jungmann buiten gebruik gesteld. Vervolgens kwam de A-32 terecht in het Flieger Flab Museum op Dübendorf. Het museum ruilde in 1999 dit toestel met Albert Zeller met de door hem gerestaureerde HB-UVR CASA 1-131E Jungmann.

(HB-UVZ) / A-32 Bücker Bü 131B Jungmann heeft nog zijn originele cockpit

Op 22 december 1999 werd de registratie HB-UWZ voor de voormalige A-32 aangevraagd. Tot op heden heeft het toestel met dat kenmerk echter niet gevlogen. De Bücker staat nu in het museum en is de enige Jungmann in de oorspronkelijke staat. De cockpit is geheel origineel. Zelfs het vliegtuiglinnen is nog nimmer vervangen. Daarmee is het voor dit museum één van de pareltjes in de collectie.

(HB-UVZ) / A-32 Bücker Bü 131B Jungmann met ski’s bij het onderstel

HB-UUP Bücker Bü 131B Jungmann

Er is één Bücker Jungmann die we niet bij het museum hebben gezien in oktober 2021, maar die wel deel uitmaakt van de collectie. Dat is de HB-UUP. Dit is het eerste toestel in de imposante verzameling van Albert Zeller. Nadat hij al op jeugdige leeftijd had geprobeerd om een Jungmann te bemachtigen liet hij deze kans in 1983 niet nog eens lopen lopen. Toen werd de voormalige A-47 van de Zwitserse luchtmacht in Engeland te koop aan geboden. Het toestel maakte daar deel uit van The Historic Aircraft Museum in Southend en vloog als G-BHGZ op naam van Sywell Aviation Services. Dat museum ging in 1983 failliet en sloot haar deuren. Zodoende kon de Bücker van eigenaar wisselen.

HB-UUP Bücker Bü 131B Jungmann (Foto: Erich Gandet)

Deze Bücker kwam als A-47 met c/n 59 in dienst op 23 mei 1939 en werd per 31 december 1971 als HB-UUP geregistreerd. Op 17 september 1980 vertrok het toestel naar Engeland als G-BHGZ.
Nadat Albert Zeller het toestel had gekocht liet hij het op 28 oktober 1983 weer in Zwitserland inschrijven met de oude registratie HB-UUP. In 2003 is het toestel grondig gerestaureerd. Deze Bücker staat in de hangaar op het nabijgelegen vliegveld Sitterdorf.

HB-UUP Bücker Bü 131B Jungmann (Foto: Erich Gandet)

Overige delen

Bekijk hier de andere delen uit de serie over het Bücker Museum Teufen:

Een gedachte over “Bücker Museum Teufen, Deel 2: De Bücker Bü 131 Jungmann

  1. Thanks Berend-Jan for another interesting aticle.

    This is something that gives aviation historians grey hair:
    “During the restoration we were able to check the frame number of this example. This is included with the aircraft built by Doflug in Altenrhein in front of the engine mount. This HB-USM has frame number 96. Yet the construction number is 95! During production in 1943, number 95 apparently used the frame of number 96. The same is the case with number 94, which has the frame of number 95. With the actual number 96, the frame number and construction number seem to be back in line.”

    There shouldn’t be two frames with numeber 96 and no frame with number 94.
    Is this the story of msn 93-97?:
    Msn (on documents) 93 is in reality c/n (stamped on frame) 93 ?
    Msn (on documents) 94 is in reality c/n (stamped on frame) 95 !
    Msn (on documents) 95 is in reality c/n (stamped on frame).96 !
    Msn (on documents) 96 is in reality c/n (stamped on frame) 94 ??
    Msn (on documents) 97 is in reality c/n (stamped on frame) 97 ?

    Best regards
    Johnny

Geef een reactie